الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
238
تفسير مجمع البيان (فارسى)
مقصود از « عالمين » 1 - مقصود مردم همان زمان است . آنها پس از نزول مائده ، كفر ورزيدند و خداوند آنها را به صورت ميمون و خوك در آورد . « 1 » اين قول از قتاده است . از امام هفتم ع نقل شده است كه آنها به صورت خوك در آمدند . 2 - مقصود عذاب استيصال است . 3 - مقصود نوعى از عذاب است كه احدى جز آنها ، گرفتار آن نشدهاند . آنها پس از نزول مائده ، سزاوار چنين عذابى شدند ، زيرا پس از ديدن چنين معجزهاى كه براى تنبيه انسان از كفر ، خيلى قوى بود ، كافر شدند و مصلحت بود كه دچار عذابى بشوند كه اختصاص به خود آنها داشته باشد ، همانطورى كه معجزه هم به آنها اختصاص داشت . داستان علما اختلاف كردهاند كه آيا مائده نازل شد يا نه ؟ حسن و مجاهد گويند : نازل نشد ، زيرا همين كه از شرط آن مطلع شدند ، سؤال خود را پس گرفتند .
--> ( 1 ) - قصهء مائدهء قوم عيسى و همچنين قوم موسى ، در ادبيات فارسى هم رخنه كرده و سخن سرايان فارسى زبان براى بيان اندرزهاى اخلاقى و عرفانى از آن طرفى بستهاند ، مائده از آسمان در مىرسيد * بى شرا و بيع و بى گفت و شنيد در ميان قوم موسى چند كس * بى ادب گفتند كو سير و عدس منقطع شد خوان و نان از آسمان * ماند رنج زرع و بيل و داسمان * * * باز عيسى چون شفاعت كرد حق * خوان فرستاد و غنيمت بر طبق باز گستاخان ادب بگذاشتند * چون گدايان زلهها برداشتند لا به كرد عيسى ايشان را كه اين * دايم است و كم نگردد از زمين بد گمانى كردن و حرص آورى * كفر باشد پيش خوان مهترى ز آن گدا رويان ناديده ز آز * آن در رحمت بر ايشان شد فراز